eenstoicijnvanniks

BewustZijn Online

SiteLock

© BewustZijnsWerk 2019

Joris van Ooijen

Denkstof is een samenwerkingsverband dat een goed gesprek als bron van inspiratie ziet. Hiertoe wordt de Socratische methode gehanteerd, die nieuwe denkpaden opent en onverwachte mogelijkheden laat zien.

 

Joris van Ooijen is verbonden aan Denkstof en bedenker van wat hij de Creatieve Dialoog noemt. Verder is hij bekend als ontwikkelaar van bekende televisieformats. Zijn blogs vind ik geestig, relativerend en betekenisvol. Geen poeha. Voortaan vind je er eentje in BewustZijn Online.

Het kan vriezen en het kan dooien

De eerste regel die een aankomend stoïcijn ter harte moet nemen vind je op de eerste pagina van het zakboekje van Epictetus: Weet wat wel en wat niet binnen je macht ligt. Met andere woorden: over zaken waarop je geen invloed kunt hebben, heeft het geen zin je op te winden. Een mooi voorbeeld is het weer. Het kan vriezen of het kan dooien, het kan tropisch heet zijn, het water kan met bakken uit de hemel vallen. Maak je er niet druk om. Wat kun je er aan doen? Niks. Geniet ervan, zou ik eerder zeggen.

Nog zo’n item is ons sterven, iets waar veel mensen een enorme angst voor hebben. Sinds ik vier jaar geleden een hartstilstand mocht meemaken ben ik van die angst compleet af. We sterven hoe dan ook. Waarom zou je dan een leven in angst leiden?

Onlangs was ik bij de herdenkingsdienst voor Bas Mariën. Een lieve man, een wijs man, maar geen watje. Een man met wie ik vier jaar op Qi gong zat. Allebei met wat deuken in het lijf waggelden we door de oefeningen. Humor hield ons op de been. Ik genoot en naar mijn idee Bas ook. Zijn afscheid was een zeer bijzondere gebeurtenis. Geen crematorium, maar een creatieve hotspot was de plek. Het werd een theater van welgemeende emotie, verhalen uit het hart, gedichten en soms applaus (wat heerlijk - applaus bij een uitvaart!). Dat zou wat mij betreft vaker mogen gebeurden. Daarna waren er drank en hapjes en voerden mensen nagalmgesprekken. Nagalm is als naar buiten komt wat aan gevoelens is opgeslagen. Dat je opgekomen gevoelens met elkaar kunt en wilt delen. Waarom nog bang zijn voor de dood als je als mens zo’n indruk achter kunt laten?

 

April 2019

____________________________________

 

 

Een Stoïcijn fladdert niet

Als creatieve geest heb je een groot probleem als je wat meer stoïcijns wil worden. Je fladdert teveel. Je ziet teveel, je hoort teveel en ja, je ruikt en proeft zelfs teveel. Je staat open voor allerlei indrukken simpelweg omdat die je op ideeën brengen. Omdat je als je een probleem ziet onmiddellijk een oplossing wil bedenken. De oren zijn gespitst, de ogen waakzaam, de antenne staat altijd uitgevouwen, altijd open voor nieuwe impulsen.

Tsja, het is dan wel vragen om problemen als je aangetrokken wordt tot de stoïcijnse levenskunst. Een stoïcijn neemt waar en zal rustig bepalen of een bepaalde denkroute iets kan brengen. Of dit een weg is die nader onderzocht moet worden of dat je deze afslag beter links kunt laten liggen. Een stoïcijn, zoals ik het begrijp tenminste, fladdert niet maar focust. Hij maakt zorgvuldig zijn keuze als het gaat om het investeren van zijn aandacht en denkvermogen.

Gaat het om iets wat binnen mijn macht ligt? Iets waar ik daadwerkelijk invloed op uit kan oefenen of gaat het om zaken waar je niet veel over te zeggen hebt. Zoals het onvoorspelbare weer en het even onvoorspelbare gedrag van anderen. Nee, beter is het om het eigen denken en handelen te onderzoeken en daar verbetering na te streven. Het staat vast dat we op gegeven moment zullen overlijden, daar is niks tegen te doen, een stoïcijn aanvaardt dat. Maar wat wel in je macht ligt is om gezond te eten en te bewegen, je te ontspannen. In die kunst kun je je bekwamen door te mediteren, te wandelen en de juiste voeding te kiezen. Een behoorlijke uitdaging voor een stoïcijn van niks.

 

Maart 2019

____________________________________

 

 

Kan een creatieve geest stoïcijn zijn?

Wandelend door ons stadje kwam ik de mevrouw van de boekwinkel tegen. We hadden een kort praatje over de voordelen van het te voet gaan. Je komt nog eens een bekende tegen en dan is er tijd voor een kort praatje. Je staat ook makkelijker stil bij iets waar je oog toevallig op valt. Toen ik verder liep, zag ik dat er een reiger op de ruïne van de stadspoort stond. Een mooi plaatje. Ja, te voet gaan heeft zo zijn voordelen.

Op de terugweg naar huis kwam er een vlucht jonge fietsers langs. Haast zonder uitzondering hielden zij een oog gericht op hun smartphone. Ik heb bewondering voor hun flexibiliteit en de balans in hun jonge lijven. Echte multitaskers zijn het. Doen met gemak twee dingen tegelijk. Twee dingen die toch eigenlijk alle aandacht vragen: fietsen en communiceren. Maar de combinatie van denken en doen lijkt me toch iets lastiger. Op die combinatie loop ik stuk.

 

De vraag die bij me opkwam was: kan een stoïcijn een multitasker zijn? Ik denk eigenlijk van niet. Immers: een echte stoïcijn doet alles in rust en met de nodige aandacht. Hij laat zich niet gek maken door de piepjes uit een smartphone en als hij fietst doet hij dat geconcentreerd met oog voor dreigende gevaren.

Voor mij is de stoïcijnse houding nog een hele opgaaf. Op de fiets lukt het prima - maar dat moet ook wel als ik niet wil verongelukken.

 

Ik ben een creatief en het vluchtige in een creatieve geest zit in het openstaan voor impulsen. Dat schiet alle kanten op. Maar zodra er een spark uit die impulsen opduikt, moet de creatieve geest meer stoïcijn worden. Dan sluit hij zich af om zich volop te concentreren op de realisatie van een idee. Dan moet er met focus worden gedacht. Alleen beter niet tijdens het fietsen. Eerst denken dan doen.

 

Februari 2019

____________________________________