Films

BewustZijn Online

© BewustZijnsWerk 2018

Reparer les vivants

 

Orgaandonatie - een aangrijpend onderwerp. Daarover een film maken wordt algauw uitglijden in dramatische taferelen of suikerzoetheid. Zo niet dit bijna documentaire-achtige verhaal, heel stil en close gefilmd. Overbodige woorden ontbreken.

De 17-jarige Simon krijgt een zwaar ongeluk, samen met de twee vrienden met wie hij zojuist een fantastisch vroege-ochtend-surfavontuur beleefde. Zij overleven, hij niet. Zijn ouders krijgen de vraag over orgaandonatie voorgelegd.

 

Tja. Mijn mening over wel of niet doneren bleef tot op heden wat ongevormd. Deze film draagt er zeker toe bij dat mijn nee langzaam aan in een ja verandert. Het is lastig uit te leggen. Misschien heeft het te maken met de zorgvuldigheid van het medische team, die me enorm ontroerde. Je ziet hoezeer een mensenleven er toe doet. Hoe gerespecteerd het leven wordt, hoe kundig de specialisten zijn, hoe menselijk ook, hoe ontwikkeld de medische wetenschap. En dat zegt iemand die echt veel kritiek op de allopathie heeft! Die persoonlijk sterk zou aarzelen voordat ze een orgaan zou aannemen, of liever gezegd bijna zeker weet dat ze dat niet wil. Maar geven? Ik zag en zie het als een daad van naastenliefde. Nou ja, kijk zelf maar. Bijzonder goed en ingetogen geacteerd, mooie beelden, tot nadenken stemmend. Bijna vergeten: goede muziek!

 

Juni 2018, Simone Thomasse

____________________________________

Over de spirituele stad van Bhagwan en het levensverhaal van Ram Dass

Het mooie van Netflix is dat je er niet alleen allerlei series, films en documentaires wanneer je wilt en in je eigen tempo kunt bekijken, maar dat de aanbieder ook sterke eigen producties maakt. Documentaires van meerdere afleveringen verschijnen niet zo vaak; bij Netflix vind je er meerdere.

 

Neem de vierdelige Hip-Hop Evolution over de ontwikkeling van deze muzieksoort vanaf de jaren zeventig inzichtelijk wordt gemaakt door middel van archiefbeelden, interviews, toelichtingen. Of het ontroerende en ook soms verbijsterende Flint Town, waarin de hard werkende mannen en vrouwen van het zwaar onderbezette politiecorps van het aan criminaliteit, verslaafden, economische teloorgang (en bovenop dit alles nog een drinkwatervergiftiging) bijna ten onder gaande stadje in de USA, gedurende twee jaar gevolgd worden. Doordat een complexe problematiek niet binnen drie kwartier wordt afgewerkt maar over vele uren verspreid, en vooral doordat je de mensen waarom het gaat door de vele interviews heen lijkt te leren gaan kennen, ga je een verbinding aan met wat je ziet en besef je ook dat alles altijd veel kanten heeft en simpele oordelen en oplossingen geen recht doen aan wat er gebeurt. Je wordt - tot op zekere hoogte uiteraard - deelgenoot van iets dat zich op een heel andere plek, zo anders dan je eigen vertrouwde omgeving en omstandigheden, afspeelt.

 

Zoals bij Wild Wild country, een docu van 6 afleveringen van meer dan een uur. We zijn getuige van de poging van Bhagwan Sree Rajneesh (later Osho genaamd) en zijn volgelingen (sannyassins) om in de jaren tachtig een grote ashram, een spirituele gemeenschap, op te zetten in de staat Oregon, USA. De stad krijgt de naam Rajneespuram. De serie werd midden maart dit jaar gelanceerd en is binnen een maand tot een grote hit uitgegroeid. In de media verschijnen veel reacties, zoals een groot artikel in de Volkskrant van 17 april waarin een aantal Nederlandse (inmiddels ex)sannyassins reflecteren op die turbulente tijd. Wie verwacht veel te weten te komen over de leer van Bhagwan, zijn visie, zijn inspiratiebronnen, zal teleurgesteld worden, want daar gaat het hier maar zijdelings over. Ofschoon hij tijdens deze jaren duidelijk aanwezig was binnen zijn gemeenschap, zweeg hij in het openbaar en beperkte zich tot het toezwaaien en glimlachen van zijn volgelingen tijdens grote bijeenkomsten. Dat leek voldoende. We zien steeds een enthousiaste, in volle overgave worshippende mensenmassa om hem heen. Aanwijzingen betreffende het reilen en zeilen van de stad communiceerde hij via een klein groepje vertrouwelingen, maar vooral via Ma Anand Sheela, die de leiding en kreeg en functioneerde als woordvoerder. Met name zij en daarnaast enkele anderen komen wél uitgebreid aan het woord.

 

Bijzonder is de overweldigende hoeveelheid beeldmateriaal, waarin je de nu geïnterviewden terugziet in de tijd waarin alles zich afspeelde. Alleen al het gegeven dat je mensen ziet reflecteren op heftige situaties van meer dan dertig jaar terug en tegelijk diezelfde mensen weerziet in beelden uit die tijd - jonger, ánders - geeft je een heel genuanceerd bewustzijn waarmee je niet snel geneigd bent om te oordelen. En als je dat toch doet, komen er weer andere mensen aan het woord en in beeld, die dezelfde situaties vanuit een heel ander perspectief beleefden en merk je dat je zojuist gevelde oordeel eenzijdig was.

 

Dat is de grote verdienste van de gebroeders Way: ze brengen dit opmerkelijke gebeuren op zo’n manier dat het doorzichtig wordt. Enerzijds zou het heel gemakkelijk vanuit sensatiezucht, verontwaardiging of gewoon gezond verstand weggezet kunnen worden als een in een spirituele waan ondergaande sekte, maar aan de andere kant kun je het net zo goed bekijken als een door tegenwerking mislukte poging tot een geheel nieuwe manier van samenleven. Het in razend tempo opbouwen van de stad grenst aan het ongelofelijke, maar je ziet het voor je ogen gebeuren. De angstige en benauwde, bekrompen reacties van de oorspronkelijke bevolking van het gebied, die zich overvallen voelt door iets wat hen totaal onbekend is, wordt invoelbaar en begrijpelijk.

 

Pogingen tot massavergiftiging, een daadwerkelijk poging tot moord, paranoïde situaties waarbij een partij de andere stelselmatig afluistert; het zou allemaal als een smeuïge sensatiesoep bij je naar binnen gegoten kunnen worden, maar wordt teruggebracht tot mensenwerk, menselijk streven en falen, menselijke kracht en zwakte. Naïeve openheid en bedrog. Je leert door die uren heen de mensen kennen zoals ze toen waren en nu zijn en bent geneigd je oordelen achter je te laten. Er komt een soort verwondering voor in de plaats. Bewondering ook voor de eerlijkheid van degenen die zo bevlogen aan een enorme onderneming begonnen en er gedesillusioneerd - of juist niet, maar ongebroken - uitkwamen. Verbazing ook over degene die het allemaal teweeg bracht: Bhagwan zelf, hoe vaak je hem ook ziet (en uiteindelijk ook hoort, hij doorbreekt dan zijn stilzwijgen) blijft op de achtergrond, maar is toch voortdurend aanwezig. Voor de één als inspirerende meester, voor de ander als grote bedreiging.

 

Voor degene die zich door deze uitstekende documentaire laten meeslepen nog wat boeiend aanvullend materiaal te vinden, zoals een interview met de makers Chapman en Maclain Way . Ook wat antwoorden op vragen die bij je op kunnen komen!

 

Ram Dass

Voor wie na alle turbulentie, intriges en al het andere dat groots en meeslepend is aan Wild Wild Country behoefte heeft aan rustige en zuivere beelden rond het thema ‘spirituele leiders’ is óók via Netflix een korte (half uur) film over Ram Dass te zien. Meer via beelden dan door woorden worden we bekend gemaakt met een man die na een avontuurlijk leven - waarin hij zoals hij zelf zegt de weg van de macht naar de liefde aflegde - door een beroerte grotendeels verlamd is geraakt en daardoor een nóg diepere, rijkere laag in zijn ziel aangeboord weet. In Going Home wordt in korte terugblikken zijn weg getoond, afgewisseld met prachtige beelden van de natuur rond de plek waar hij woont (op Maui). Na een succesvol leven in de material world komt Ram Dass via zijn leertijd bij Timothy Leary (die door druggebruik bewustzijnsverruiming nastreefde) bij zijn goeroe terecht. Aansluitend volgt de tijd dat hij zelf onderwees tot waar hij nu staat - of beter ligt: ‘Ik dacht altijd dat het erom ging dat ik mensen kon helpen – maar nu word ik zélf geholpen. Ik heb geleerd dat het leven draait om afhankelijk zijn van elkaar.’

 

Mei 2018, Dik Goudsblom

____________________________________

I, Tonya & Captain Fantastic

 

Twee erg mooie en erg verschillende films. Waar I, Tonya (naar een waargebeurd verhaal) een schrijnend tekort aan liefde tentoonspreidt, is de rode draad bij Captain Fantastic juist warmte en betrokkenheid. Maar klopt het dat de moeder van kunstschaatster Tonya meer gedreven wordt door ambitie dan vader Fantastic? Zo simpel is het niet. Beide films tonen met mededogen de impact die onze familiaire achtergrond heeft. Verder: je wordt als vanzelf meegenomen in de paradijselijke sfeer van CF, al ontstaan er al kijkende vraagtekens. Het geweld waar Tonya sinds jong kind reeds aan bloot staat, is afschrikwekkend en afstotend. Zal zij kunnen bloeien in haar talent? En de paradijselijke kindertjes? Gaan die het redden met hun homeschooling en grote fysieke uitdagingen? Ga vooral beide films zien, ze raken.

 

April 2018, Simone Thomasse

____________________________________

Films: Three Billboards outside Ebbing, Missouri en The Shape of Water



 

Vlak voor de Oscaruitreikingen was Rob Heiligers in de gelegenheid om de twee topfavoriete films eens te gaan bekijken: het fantastische griezelsprookje ‘The Shape of Water’ en de zwarte komedie ‘Three Billboards outside Ebbing, Missouri’.

Om met de laatste te beginnen kon het haast niet anders dan dat Frances McDormand de Oscar voor vrouwelijke hoofdrol zou ontvangen (ze kreeg ook al een Golden Globe en BAFTA trouwens, dus de gok was niet groot) en jawel, dat gebeurde. Zó verfijnd weet ze het woedend verdriet en de fanatieke wraakgevoelens van Mildred Hayes te belichamen dat het voortdurend invoelbaar is hoe zij nog steeds rouwt en worstelt met het leed rond haar vermoorde dochter. Tegelijk blijft het ook geestig luchtig, dus dan krijg je zoiets als een tragi-komedie en een komi-tragedie in één? Hartverscheurend lachwekkend! 
Op drie enorme reclameborden laat ze teksten plaatsen die stellen dat er iets gruwelijks gebeurd is, en waarom heeft de sheriff het nog steeds niet opgelost? Inderdaad hangt er een westernsfeertje in deze film, maar dan in een hedendaags USA-stadje met een vrouw in de hoofdrol. Woody Harrelson als Chief Willoughby geeft prachtig gestalte aan de onmacht van de politie rond het moordonderzoek. Een fenomenale bijrol (gaat vast ook Oscar winnen: inderdaad!) is er voor Sam Rockwell als agent Dixon, een wat dommige lomperik die voortdurend voor verrassende wendingen in het verhaal zorgt. 
Regisseur Martin McDonagh (befaamd schrijver van vele ‘Ierse toneelstukken’ (zoals ‘The Leenane Trilogy’, gespeeld door grote en kleine gezelschappen overal ter wereld, ook in NL) weet met zijn scenario op uiterst treffende wijze het verdriet van de moeder tot ontroerend verhaal te verbeelden, en alle andere rollen in dienst daarvan vlees en bloed te geven. En dit alles wordt ook nog ondersteund door een effectief fraaie soundtrack.

 

The Shape of Water van regisseur Guillermo del Toro (o.a. Pan) is een variant op The Beauty & the Beast en zoiets als een kruising van een horrorthriller en het Franse Amélie Poulain. In prachtig vormgegeven jaren 60 sferen ontvouwt zich het verhaal van de eenzame en stomme Elisa (ontroerend gespeeld door Sally Hawkins) die als schoonmaakster in een geheim militair onderzoekscentrum getuige is van experimenten met een amfibisch watermonster. Het blijkt wonderlijke gaven te hebben en is uit de Amazone gevist door de perverse ploert Strickland (een akelige-engerd-rol van Michael Shannon). Gaandeweg weet Sally het monster te benaderen en ontstaat er een onwaarschijnlijk liefdesverhaal. Zijpaden in de film naar destijds verboden homoseksualiteit (Oscarnominatie voor Richard Jenkins als buurman Giles) en Russische spionagetoestanden laten we even buiten beschouwing. 
Wonderlijk hoe je gaat geloven in dit sprookjesachtige verhaal en hoe je meeleeft met een ongelukkig watermonster. Schitterend hoe Hawkins haar rol als opbloeiende Elisa weet in te kleuren. Niet voor niets was ook zij genomineerd voor een Oscar. 
Regisseur del Toro zou die ook wel eens kunnen gaan winnen (ja!) met deze volstrekt unieke film. Verwonderd blijf je na afloop als kijker achter, en gaat het licht in de zaal weer aan. Oh ja, we zaten even helemaal in een andere wereld. Een prachtige belevenis!

Heel verschillend en heel mooi pakkend dus, beide films. Volstrekt onvergelijkbaar, en met een volkomen eigenwijze filmtaal. Beide regisseurs/schrijvers weten te vlammen! Gaat dat zien, allebei.

 

Maart 2018, Rob Heiligers

____________________________________

 

Valérian and the City of a Thousand Planets is gemaakt door multi-talent Luc Besson, wellicht bekend van films als The Fifth Element, Léon en onlangs nog Lucy met Scarlett Johansson. Ooit was ik in een puberaal pré-film-tijdperk een gretig lezer van strips (een schoolvriend had een enorme verzameling van zijn grote broer te leen) en de serie Ravian was toen een van mijn favorieten. Zo heette Valérian in het Nederlands dus. Ravian, een tijd/ruimteagent in sterrenstelsels in de verre toekomst, inclusief een romantische noot met collega-heldin Laureline. Kortom, verslonden dus… Nu is er eindelijk de film nadat de makers van Star Wars, Star Trek, Dune, Avatar, etc. zich al zeer hebben laten inspireren door deze science-fiction-strips, zo is uit onderzoek gebleken. Als je een liefhebber van dit soort scifi-films bent - heengaan!

Niet voor het wat magere verhaaltje, daar had Besson mijns inziens best nog iets aan kunnen verbeteren. Maar vooral voor de oogverblindende beelden; naar verluidt was er een budget van 200 miljoen. Ziedaar direct al bij de intro van de film een fantástische parade van ruimtewezens. Laaf je aan een verbluffende achtervolging in en door verschillende dimensies, geniet van de paradijselijke Parelwezens, en verbaas je over al die merkwaardige buitenaardse creaturen in en om de City of a Thousand Planets. En onze helden winnen uiteraard, in 3D ook nog! Laat je verwonderen…

 

September 2017, Rob Heiligers

____________________________________

Veel aardser is de film Retour en Bourgogne waar op een wijngaard twee broers met hun zus proberen te overleven. Vader ligt op sterven en hoe nu verder? Allerlei verwikkelingen rond bazige ouders, al dan niet volgzame kinderen plus ega’s/ego’s, lastige dan wel trouwe collega’s en natuurlijk l’amour in velerlei vormen passeren de revue in een fijn rustig tempo. Schitterend is het verstrijken van de seizoenen verfilmd met een statische camera over het golvende wijnlandschap.

De film voelt een beetje aan als twee uurtjes op vakantie naar la douce France. Voeg daarbij de vele inkijkjes in het proeven van druiven en het maken van wijn, van het moment van de feestelijke pluk tot het juiste moment van bottelen ten behoeve van de perfecte smaak, etcétera. Het is zeer aangenaam verpozen in dit landelijke familiedrama. Hier en daar misschien wat al te sentimenteel, maar wat geeft het? Retour en Bourgogne is bekwaam gemaakt door Cédric Klapisch en zijn geloofwaardige acteurs. Smokkel een flesje wijn de bioscoop in. En dan: santé!

 

September 2017, Rob Heiligers

____________________________________

Manchester by the Sea | Regie: Juliano Ribeiro Saldago & Wim Wenders  | Speelduur: 132 minuten | Prijs: € 16,99

 

Klusjesman Lee Chandler (een gewéldige rol van Casey Affleck!) lijkt in eerste instantie gewoon een wat onaangedaan recht-voor-z’n raap persoon. Misschien een beetje Aspergerachtig? Daar zal het wel heengaan, denk je in eerste instantie. Door subtiele scène- en tijdwisselingen wordt de kijker echter algauw geconfronteerd met weliswaar incidentele, maar zulke plotselinge gewelduitbarstingen - schijnbaar zonder aanleiding - dat er een siddering door het filmhuis ging. Zijn leven kabbelt van reparatie naar reparatie, waarna hij de avonden meestal in een troosteloos appartement in Boston doorbrengt.

Dan komt het bericht dat zijn geliefde broer Kyle overleden is. Lee gaat naar zijn geboorteplek Manchester by the Sea voor de begrafenis en krijgt het voogdijschap over zijn neef van 16 in de schoot geworpen. Het verhaal dat zich dan ontspint is bijzonder, levendig, realistisch en subtiel & rauw tegelijk. Lee’s biografie komt langs, inclusief zijn ex-vrouw, neef George is geen doetje maar wel heel aandoenlijk, en ja, dan wordt wel duidelijk: het verleden kun je niet vergeten noch verwerken. Je kunt er slechts mee omgaan (zoals Manu Keirse, Belgisch rouwexpert in de loop van zijn leven ontdekte). Erg mooi.

 

Augustus 2017, Simone Thomasse

____________________________________

The Salt of the Earth | Regie: Juliano Ribeiro Saldago & Wim Wenders  | Speelduur: 106 minuten | Prijs: € 18,99

 

Woorden schieten tekort om deze zeer bijzondere en adembenemende documentaire over het leven van de Braziliaanse fotograaf Sebastião Salgado te kunnen beschrijven. Het is compleet een ervaring en ik kan je meer dan van harte aanbevelen de film te gaan zien of te kopen.

Salgado trok 40 jaar lang over de wereld. Hij was bij rampen als hongersnood, overstromingen, oorlogen, volgde vluchtelingenstromen; niet een paar weken, maar hij begaf zich er jarenlang tussen. Dat had bijzonder intieme en directe beelden en portretten als resultaat. Schoonheid in ellende zoeken, Saldago kan het. Altijd aangestuurd en ondersteund door zijn vrouw Leila, zonder haar had hij zijn werk niet kunnen doen. Toch, op een bepaald moment kan hij de droevige slechtheid van de mens niet meer aan en hij trekt zich terug, wordt depressief. Opnieuw is het Leila die de boel in beweging brengt. Zij stelt voor om het door houtkap geërodeerde gebied van 600 ha rond zijn ooit paradijselijke ouderlijk thuis opnieuw te beplanten met talloze tropische boomsoorten. Tweeënhalf miljoen boompjes worden met engelengeduld in de aarde gezet, en dan is een jong tropisch bos een feit. Hiermee tonen de Salgado’s aan dat natuurvernietiging omkeerbaar is. Dit is niet alleen een persoonlijke troost, maar een voorbeeld voor de mensheid. Dan besluit Sebastião Salgado zich te gaan richten op het fotograferen van de natuur en natuurvolkeren, wat weer onovertroffen beelden oplevert. Zijn zoon Juliano en Wim Wenders tekenen voor de intieme regie, een grootse prestatie.

Tijdens het kijken werd mij meteen duidelijk dat ik deze documentaire een aantal keren wilde zien. Hij is te indringend om in z’n geheel opgenomen te kunnen worden. De zwart-wit episodes - die vaak een toch wat sombere indruk geven in een film - verscherpen en verlevendigen hier. En wat een hoofd heeft die man! Oud, doorleefd en heel, heel erg mooi.

 

Juli 2017, Simone Thomasse

____________________________________

 

 

Song to song | Regie: Terence Malick | Speelduur: 129 minuten | In de bioscoop!

 

Terence Malick is een unieke filmmaker, bekend van vooral ‘The Tree of Life’ uit 2011 (Gouden Palm Cannes), een sterk autobiografisch, prachtig meanderend familieportret van een unhappy family. Alles mag meedoen bij Malick: van zeer persoonlijke aspecten tot het ontstaan van het universum - zijn spectrum is zo breed mogelijk. Gevoel leggen in beelden is zijn specialiteit; verhaallijnen en plots doen er veel minder toe dan poëtische beeldmomenten. Ik zou hem liever een lyrisch dichter dan een romanschrijver willen noemen.

 

Ook in Song to Song word je ondergedompeld in beeldenpracht. Drievoudig Oscar-winnaar Emmanuel Lubezki (Gravity, Birdman, The Revenant) zorgt als cameraman voor de fraaiste terloopse shots van mensen, straatbeelden en schitterende natuur. En dan zijn er nogal getroebleerde personages, waaronder twee mannen en een vrouw die allemaal een oogje op elkaar hebben. Je kijkt naar het machtsspel en de lust van een onbetrouwbare muziekimpresario en naar twee muzikanten die juist door pure liefde elkaar aantrekken, maar helaas met te grote aarzelingen zitten om eraan toe te kunnen geven.

 

Locatie is Austin, Texas. Steeds klinken er flarden muziek van een groot festival. De personages bevinden zich op dat festival of in luxe huizen met fenomenale uitzichten of juist in afgeragde lege hotelkamers in de omgeving. Tussendoor veel shots van opvliegende vlinders, wolken spreeuwen, dansende meeuwen aan zee of verstilde bomen en een traag stromende rivier… Beeldpoëzie.

 

De mensen zijn in elkaars ban; er heerst een broeierige, seksueel geladen sfeer. Slachtoffers vallen er ook, want onze impresario is een veelvraat. Hopeloze moeders en melancholieke lovers komen voorbij. Met gedurfd ‘gerafeld’ spel van topacteurs als Ryan Gosling, Michael Fassbender, Rooney Mara, Cate Blanchett en Natalie Portman plus korte shots van rocksterrren als Iggy Pop, Patti Smith en de Red Hot Chili Peppers.

 

Song to Song is een film om te ondergáán - het denken mag uit. Meevoelen en luisteren dus naar de hartenklop van regisseur Malick, vol verlangens, onmacht, verraad, verdriet, liefde… en ook Liefde. Het volle leven van man & vrouw, gevat in een volkomen onbegrijpelijk filmgedicht. Song to Song is merkwaardig mooi.

 

Juni 2017, Rob Heiligers

____________________________________

A streetcat named Bob | Regie: Roger Spottiswoode | Speelduur: 98 minuten | Prijs: € 12,99

 

Als je jezelf een plezier wilt doen, koop dan deze dvd met het waargebeurde, hartverwarmende en schitterend verfilmde verhaal van straatmuzikant James Bowen (hij schreef samen met Garry Jenkings het gelijknamige boek, waarvan er al meer dan een miljoen verkocht werden, vertaald in meer dan 25 talen!).

Met behulp van een betrokken maatschappelijk werkster krijgt de jonge dakloze James eindelijk de mogelijkheid om zijn uitzichtloze leven achter zich te laten. Hij wil verder in de muziek, maar afkicken - man, dat is de hel. Toch is dit de voorwaarde waaronder hij de beschikking over een heuse flat krijgt. James verplicht zich deel te nemen aan een methadonprogramma. Algauw vindt hij Bob, een gewonde straatkat. Als Bob hersteld is, besluit James dat hij mag blijven en Bob volgt hem waar hij gaat. Samen verkopen ze de daklozenkrant, ze hebben moeilijke en fijne ervaringen en Bobs ongelooflijk schattige en aanhankelijke gedrag maakt beide beroemd.

Een zoet verhaaltje, zou je denken. Maar de film geeft een heel realistisch beeld van de demonische macht die verslaving nu eenmaal is. Niet fijn om te zien hoe iemand bijna crepeert als het ook afgelopen is met de methadonverstrekking. Er is maar één weg: er dwars doorheen. Bijzonder: in de film speelt Bob zichzelf! Filmtechnisch origineel, fijne muziek.

 

Juni 2017, Simone Thomasse

____________________________________

 

Brimstone | Regie : Martin Koolhoven | Speelduur: 148 minuten

 

Met Brimstone, de eerste Engelstalige film van Martin Koolhoven (van onder meer Oorlogswinter), krijgt de bioscoopbezoeker een gruwelijk westerndrama voorgeschoteld. Het speelt zich af ergens in het afgelegen Wilde Westen waar rond 1850 een geëmigreerd dorp streng gelovige Hollanders zijn religieuze cultuur tracht voort te zetten. De hoofdrol is voor de stille Liz (Dakota Fanning, met schitterend ogenspel). Zij spreekt niet om redenen die gaandeweg duidelijk worden en wordt achtervolgd door een maniakale dominee (een heftige horrorrol van Guy Pearce). Carice van Houten (die trouwens inmiddels een relatie én een kind met deze zelfde Guy heeft) speelt een dienstbaar slachtoffer als vrouw van ‘The Reverend’, zoals de godsdienstfanaat wordt genoemd.

Regisseur Koolhoven schreef als auteur het inventieve scenario van Brimstone (letterlijk: zwavel) en verwerkte zijn eigen kerkelijk verleden in deze angstwekkende wraaktragedie vol grijze tinten, donkere landschappen en benauwende sferen. In een traag maar meeslepend tempo ontvouwt zich een verhaal in vier delen over hoe een meisje/vrouw zich staande weet te houden in een door mannen gedomineerde cultuur. In die zin spiegelt de film hoe nog steeds, overal ter wereld, vrouwen vanwege religieuze beperkingen slechts met grote moeite aan emancipatie toekomen. Voor wie houdt van een originele en zwartgallige westernthriller, van stevig griezelen en vanuit de veilige bioscoopstoel eens wat duistere schaduwplekken in onze menselijke psyche wil bezoeken…

Een bewonderenswaardige Nederlandse productie.

 

januari 2017, Rob Heiligers

____________________________________

La La Land | Regie: Damien Chazelle | Speelduur: 129 minuten

 

En dan is daar La La Land - scenario en regie van het 31-jarige filmtalent Damien Chazelle! Een heerlijke musicalfilm over twee kunstenaars die op zoek zijn naar artistieke vervulling, de een als jazzmuzikant, de ander als actrice. En dat lukt maar matig in een wereld waar zovele gelukzoekers audities moeten aflopen of in restaurants alleen ‘muzikaal behang’ mogen spelen. Natuurlijk valt het tweetal voor elkaar na het nodige humoristisch onhandig gedoe; La La Land is nu eenmaal een romantische komedie met vooral warme lichte tinten in beeld, schitterende jaren ‘70 Hollywood decors, prachtige liedjes, slimme choreografieën en mooi terloops acteerwerk van Emma Stone en Ryan Gosling. Knap hoe deze twee acterend en zingend kunnen dansen en musiceren, en toch ook volkomen geloofwaardig naturel spel laten zien. Wat een contrast met het vaak wat overdreven overdadige musical-acteren in onze theaters!

Laat ik niet teveel verklappen. Dompel je onder in deze overal hogelijk gewaardeerde feelgood-film, met een daverende dansopening en een majestueus weemoedig slot. Inmiddels won La La Land liefst zeven Golden Globes voor film, regie, scenario, beste actrice, beste acteur, beste filmmuziek en mooiste liedje (City of Stars). En nog een fijn weetje: Gosling bespeelt zélf de jazzpiano! Dit wordt een klassieker!

 

januari 2017, Rob Heiligers

____________________________________

Collateral Beauty | Regisseur: David Frankel | Speelduur: 97 min

 

Bijkomende schoonheid

Onlangs bekeek ik samen met mijn vrouw deze zogeheten ‘feelgood-movie’ over een vader wiens kind is overleden en die midden in een rouwproces zit. We kwamen er aangedaan uit, hadden de nodige tranen geplengd. Ook waren we onder de indruk van het merkwaardige scenario en de naturelle prestaties van de acteurs. Kortom, wij vonden deze prachtige film oprecht ontroerend. Nu is het zo dat wij ooit (in 1990) zelf een kind verloren en zodoende zijn wij ervaringsdeskundig. Ons litteken is allang goed geheeld. Ik persoonlijk kan dat ingrijpende drama nu zelfs zien als een beslissend moment waarop ik er als het ware tien verdiepingen bij kreeg. Daarvoor ben ik nog steeds dankbaar, hoe vreemd dat mogelijk ook klinkt. Vandaar dus dat we deze film extra kunnen waarderen - voor de poging om iets ondenkbaars als het verlies van een kind bespreekbaar te maken. Ooit deed de Nederlandse film 'Romeo’ dat overigens ook, met Monique van de Ven in de rol van indrukwekkend rouwende moeder.

 

Thuisgekomen kijken we eens hoe deze bijzondere film in de pers is ontvangen en tot onze stomme verbazing wordt de film weggezet als one of the worst films ever. Een kort overzicht van enkele citaten: lichtvoetig, overdreven sentimenteel drama; tot in den treuren doorgefilosofeerd scenario; opeenstapeling van ellende; tranentrekkende brokken vals sentiment en melodrama; acteurs zijn een aantal flinke jankmomenten ten spijt te licht om deze klus te klaren. Ik geloof mijn ogen bijna niet. Is de recensentenwereld zo bot en cynisch geworden dat ze bij een dergelijke gevoelige film volkomen naast de pot pissen? Oké; je zou kunnen zeggen dat het een en ander er mogelijk wat dik bovenop ligt, dat dit meer in balans had mogen zijn. Maar dit?

 

Het verhaal is een vondst en eenvoudig tegelijk. Reclameman Howard (Will Smith) hanteert als motto dat Liefde, Tijd en Dood het belangrijkste zijn in het leven. Als hij zijn kind verliest raakt hij zijn passie voor zijn werk kwijt, wat betreurd wordt door zijn naaste medewerkers. Dan besluit hij brieven aan deze drie abstracte begrippen te gaan schrijven. En laten ze nu in het echt komen opdagen! Mooi is hoe op die manier een spelvorm binnen het verhaal ontstaat waarin Howard met zijn verdriet geconfronteerd wordt. Er ontvouwt zich een ontroerend verhaal. Will Smith is uiteraard bekend als komiek, maar hier zet hij een geloofwaardige, in zichzelf gekeerde vader neer, prima ondersteund door stevige bijrollen van o.a. Helen Mirren, Edward Norton, Kyra Knightley, Kate Winslett en vooral Naomie Harris.

 

‘Collateral Beauty’ betekent zoiets als ‘bijkomende schoonheid’, iets dat lastig te begrijpen is als je midden in de rouw zit of er als buitenstaander naar kijkt. In een interview laat de regisseur nog weten: ‘We are going to give you a life-affirming, chest-swelling experience that takes you out of your everyday, and gives you something to talk about.’

Graag zou ik je willen uitnodigen deze film zelf te gaan bekijken. Van mij krijgt hij 4 sterren, van mijn vrouw zelfs 5, en van recensenten is er dus veel minder waardering. Oordeel zelf - ik garandeer je een emotionele feel-good ervaring. Wel zakdoekjes mee…

 

Januari 2017, Rob Heiligers

____________________________________

Down to Earth | Regie: Renata Heinen en | Rolf Winters | Speelduur: 90 min. | Door het hele land in filmhuizen te zien

 

Zo'n film die je gezien móet hebben!

Vanmiddag wederom de film ‘Down to Earth’ gezien. En het was een nog betere ervaring dan de eerste keer. Misschien iets minder verrassend, maar daardoor ontstond meer rust om te luisteren naar de wijze earthkeepers van over de hele wereld, en ruimte om hun woorden te laten resoneren. Zoveel herkenning… Wat een bewonderenswaardige en diepzinnige film!

 

Renata Heinen en Rolf Winters besluiten hun leven om te gooien; genoeg gewerkt als kunstenaar of management consultant. Is dit nu alles? Hoe kunnen ze zich opnieuw laten inspireren, nieuwe zingeving vinden? Ze trekken de wereld in om wijze oudsten van natuurvolkeren te ontmoeten, samen met hun drie jonge kinderen en twee camera’s om vast te leggen wat ze meemaken. Eerst wonen ze vier jaar bij Noord-Amerikaanse indianen in de wouden bij Lake Michigan, tegen de Canadese grens aan. Hier genieten ze van wat ze leren van de indianenstam, van het harde en eenvoudige leven met de seizoenen, van de verbinding met de natuur. Daar ontmoeten ze Nowaten (‘hij die luistert’), een oude sjamaan met bijzondere gaven. Na verloop van tijd staat hij toe zich te laten filmen. Mooi om te zien en te horen hoe deze inspirerende man met zijn doorleefde indianenhoofd kalm en betrokken universele wijsheden deelt over de tijd waarin we leven, over zijn zorgen, over spirits, over leven en dood.

 

Later reizen ze alle continenten over om andere stamoudsten van natuurvolkeren te bezoeken en te beluisteren. Bijzonder is dat ze dat zonder plan of doelgerichtheid doen, enkel hier en nu aanwezig zijn. Met de hele familie gaan ze ergens wonen, zoals in Kenia, Australië, India, Japan, Namibië, Peru en het Amazone oerwoud in Brazilië. Doordat ze op deze manier opgaan in hechte leefgemeenschappen ontstaat er vertrouwen en daar komen als vanzelf bijzondere ontmoetingen uit voort. De meeste elders hadden zich nooit eerder op film uitgesproken, maar vertrouwden dat Renata en Rolf wel toe.

 

Opvallend om te merken dat deze mannen en vrouwen overal ongeveer hetzelfde zeggen. De mensheid is te gehaast en op drift geraakt, we zijn teveel op consumptie gericht, we verliezen het contact met natuurlijke aardse bronnen, met planten en dieren. Hoofd en hart dienen weer verbonden te zijn. Waar is het contact met onze ware natuur gebleven, met rust en stilte? Ook zijn ze verrassend hoopvol, en zien ze deze tijd als een spiritueel transformatieproces waaruit zich iets bijzonders kan gaan ontwikkelen.

 

De blonde Hollandse familie tussen al die kleurige volkeren, de wijze earthkeepers met hun prachtig verwoorde uitspraken en de fascinerende beelden vanuit de hele wereld onder begeleiding van een schitterende soundtrack maken Down to Earth tot een ontroerende ervaring die nog lang nazoemt. En ons allemaal uitnodigt zélf een earthkeeper te zijn…

 

Ga dit zelf zien, beleven en beluisteren, laat je aards inspireren. Down to earth! Met grote dank aan de makers.

 

november 2016 Rob Heiligers

____________________________________

The red turtle | Regie: Michael Dudok de Wit | Speelduur: 80 minuten | In de bioscoop!

 

Een tekenfilm van 80 minuten is niet direct een gangbare publiekstrekker. Toch stromen mensen nu toe om ‘The red turtle’ te gaan zien in de bioscoop. Een animatiefilm van Michael Dudok de Wit, welbekend van zijn ontroerende tekenfilm ‘Father and daughter’. Hierin wordt op onnavolgbare wijze in zwart, wit en grijs een associatief verhaaltje verteld over levensvreugde en vergankelijkheid. Met fietsen, een Hollands dijkje, populieren, de zee en een melancholiek accordeonnetje. Vader moet helaas al snel vertrekken in een roeiboot. Je ziet Dochter opgroeien en oud(er) worden. Uiteindelijk gaat zij na veel smartelijk gemis ook heen, en zien zij elkander weer aan gene zijde. Een ongelooflijk mooi poëtisch miniatuurtje van zo’n 8 minuten inclusief een dik verdiende animatiefilm-Oscar in 2000. Ga vooral even genieten!

 

Nu is er dus ‘The red turtle’, meer een soort roman dan een kort verhaal. Een man spoelt aan op een onbewoond eiland. Onmiddellijk zit je er middenin, worstel je mee in en met de stormende oceaan. En dan is daar slechts natuur. Een hoge rots, een bamboebos, een strand, de eindeloze horizon, de zon en de maan. Dit blijft het sobere decor waaruit de man aanvankelijk probeert weg te komen met een vlot, maar op mysterieuze wijze wordt gehinderd en weer terug moet zwemmen naar het eiland. Een grote rode zeeschildpad blijkt hierin een sleutelrol te hebben. Is dit nu magisch realisme? Of droomt hij het allemaal? Wie is die vrouw? Waar staan die schildpadden voor? Meebewegen maar…

 

Eigenlijk is het ongepast hier te gaan verklappen wat er verder allemaal gebeurt. Uitnodiging: ga naar de bios en zwem mee met dit wonderschone sprookje. Weer vormen leven en dood de hoofdmoot, maar meer nog gaat het over acceptatie en samenleven met de natuurkrachten, hoe betoverend of verwoestend die ook kunnen zijn. De vergankelijkheid van het leven wordt eveneens prachtig verbeeld. Je bént daar op dat eiland met die eenzame man en zijn levenskracht, verlangens en dromen, ups en downs.

 

Michael Dudok de Wit maakte een uniek kunstwerk. Schitterend - schijnbaar eenvoudig - getekend in kleur. Zonder woorden, met spaarzame natuurgeluiden en sfeervolle muziek. Een soort tegenpool van alle Disneyspektakels: traag en rustig, verstild zo lang dat duurt… Eb en vloed in beeld.

 

augustus 2016 Rob Heiligers

____________________________________

 

Kollektivet | Regie: Thomas Vinterberg | Speelduur: 111 minuten | In de bioscoop of via bol.com | prijs: €13,99

 

The Jungle Book | Regie: John Favreau | Speelduur: 106 minuten | In de bioscoop!

 

Junglefilms

Een echte emotionele jungle is de Deense film Kollektivet van regisseur Thomas Vinterberg. Vast welbekend van Festen en Jagten, succesvolle films die ook vol morele dilemma’s zaten. Dit keer gaat het over een terugblik op de 70-er jaren. Vinterberg zelf woonde tot zijn 19e in een commune. Zo zal hij de nodige warme inspiratie hebben gekregen, want hij schreef mee aan het rijke scenario.

Het gelukkige echtpaar Erik en Anne erft een enorm landhuis. Ze gaan daar met meer mensen wonen, eigenlijk tegen zijn zin, maar zij heeft wel zin in wat reuring in hun harmonische leven. En zo ontstaat er, na een hilarische serie toelatingsgesprekken, een saamhorige en vriendelijke commune. Iedereen heeft zijn/haar eigen kamer, al moet alles wel collectief besproken en geregeld worden - met allerlei toestanden tot gevolg. Mooi is hoe steeds middels langdurige close-ups het serene gezicht van de 14-jarige dochter Freja in beeld komt. Zo moet je wel via haar ogen naar het menselijke spektakeltje om haar heen kijken. Want dat wordt het, als Erik openlijk verliefd wordt op een 3e jaars studente van zijn school (dat kon in die tijd allemaal). Ook echtgenote Anne vindt dat het moet kunnen, en zelfs dat de nieuwe liefde in de commune komt wonen.

Acteur Ulrich Thomsen (bekend van zijn fameuze familietoespraak in Festen, waarin hij zijn vader beschuldigt van incest) speelt mooi onderkoeld docent Erik, die het allemaal maar overkomt. De show wordt gestolen door Trine Dyrholm als tv-presentatrice Anne. Zij gaat door zoveel emoties heen dat het af en toe bijna ondraaglijk is om naar te kijken, maar dat blijf je natuurlijk wel doen. In rustig tempo geregisseerd door Vinterberg ontving Dyrholm niet voor niets een Zilveren Beer op Filmfestival Berlijn voor deze sublieme acteerprestatie.

Wat eerst speelse ontwikkelingen lijken te zijn, blijkt al snel uit de hand te lopen. En ook dochter Freja (Martha Sofie Wallstrøm Hansen) krijgt ondertussen de smaak te pakken van het man-vrouwspel. We weten waar dat qua lief en leed allemaal toe kan leiden in het leven.

Kollektivet is een prachtige beladen en warmbloedige film. Voor de wat jongeren een fraaie blik in het nogal wilde 70-jaren verleden, voor de wat ouderen wellicht een feestje van herkenning van ooit bevochten vrijheden, met alle plussen en minnen van dien.

 

Voor de liefhebber van Mowgli en zijn avonturen is er nu de 3D Disney-film naar aanleiding van het beroemde boek van Rudyard Kipling: The Jungle Book. Vergeet de eerdere tekenfilmversie. Hier wordt het begrip ‘animatie’ werkelijk naar een hoger plan gebracht, met vrijwel levensechte dieren in het ook al grotendeels digitale oerwoud. Technologisch is het allemaal zo volmaakt gemaakt, dat je helemaal gelooft dat Mowgli (wel gespeeld door een echt Indiaas jongetje overigens) wordt geholpen dan wel belaagd door echte wilde beesten. Een prachtig muzikaal verhaal, inclusief allerlei moraal over wat hoort of niet; volgens verschillende behoorlijk realistische dierenperspectieven. Baloe de beer leeft er zingend en vretend lekker op los, Bagheera de stille zwarte panter speelt een beschermende stiefvader, de wolven (bij wie het jongetje opgroeit) vereren hun gezamenlijke roedelcultuur, slang Kaa hypnotiseert onnavolgbaar en Shere Khan, de arrogante tijger, belichaamt wel heel spannend dicht op je 3D-huid het dreigende kwaad.

Je gaat helemaal mee in dit volwassen sprookje, mede door heerlijke voice-over stemmen van o.a. Bill Murray en Scarlett Johansson, die er een knipoog aan meegeven. Er zijn schitterende verbeeldingen van olifanten en allerlei apen, met oerang oetan King Louie in een fraaie bijrol.

Een beetje lering en geweldig 3D-topvermaak voor wie zelf eens vanuit de leunstoel diep het bos in wil en de jungle beleven. Het hele verhaal wordt mooi serieus en toch licht in balans gehouden door regisseur John Favreau, met uiteraard een eind goed al goed.

N.B. de film is voor 12 jaar en ouder.

 

Rob Heiligers

____________________________________

The BIG short | Regie: Adam McKay | Speelduur: 130 minuten | Prijs: €19,99

 

Wat een knap gemaakte, flitsende, duistere film! De eerlijkheid gebiedt me te zeggen dat ik deels het vakjargon en -weetjes niet kon volgen, ondanks dat die op een originele wijze uitgelegd worden. Maar de essentie begreep ik heel goed: hoe ongebreidelde hebberigheid en egocentrisme ontaardden in slechtheid en een financiële crisis veroorzaakten. The big short (een waargebeurd verhaal) behandelt de aanloopperiode van de financiële crisis die in 2008 zijn beslag kreeg. We zien hoe na de eeuwwisseling een geniale denker voorziet dat de wereldeconomie op instorten staat. Dit wordt veroorzaakt door de schandelijke handel in Amerikaanse hypotheken, die de zo vaak genoemde zeepbel creëert. Hij bedenkt een uiterst slim plan om hiervan te profiteren door te speculeren, dit lekt uit en er ontstaat weer een geheel eigen problematiek die rechtstreeks aankoerst op (morele) ellende. We maken de schrijnende situatie van de huizenmarkt mee, mensen die hun huis uitmoeten, failliet gaan en uiteindelijk de kredietcrisis als feit. Wat niemand wilde zien, gebeurt. Maar het ergste is dat veel insiders het gewoon wísten…

 

Simone Thomasse

____________________________________