BZO52#metoo

BewustZijn Online

© BewustZijnsWerk 2018

#MeToo over seks, macht en verandering | Jan den Boer, Caroline van Wijngaarden, 2018

____________________________________

#MeToo is een vraag om een fundamenteel andere visie op seks

 

#MeToo maakt een storm van verhalen los over seksueel grensoverschrijdend gedrag. Het begon met de wereld van Hollywood. Elke keer komt er een nieuwe onthulling uit een ander deel van onze samenleving: (alternatieve) gezondheidszorg (onder meer tantramassages), sport en nu weer de hulpverlening in ontwikkelingslanden.

De nadruk ligt op het aanpakken van de daders en het onderzoek van de incidenten. We hebben de afgelopen maanden onderzoek gedaan naar de dieperliggende oorzaken van seksueel ongewenst gedrag. En dat gaat veel verder dan een groep mannen die zich misdragen.

We leven in een cultuur met een sterke ongelijkheid tussen mannen en vrouwen en met een zeer eenzijdige visie op seksualiteit. En de aanpak van de problemen berust op een achterhaalde visie op gedragsverandering: afspraken, protocollen, gedragscodes. Dat heeft allemaal niet zoveel zin.

We hebben een aantal mensen geïnterviewd voor ons boek #MeToo, over seks, macht en verandering. Eén van de vrouwen zei dat je als witte man waarschijnlijk nooit echt helemaal kunt voelen hoe het is om niet al die voorrechten te hebben die je als vanzelf bij je geboorte meegekregen hebt. Hoe is het om in een wereld leven waar je, zoals de actrice Elles van Velzen in haar interview zegt, als vrouw vanzelfsprekend aanneemt dat je niet de laatste metro neemt en altijd iemand aan de telefoon zal hebben als je later op straat naar huis loopt?

Die ongelijkheid is nog diep in onze maatschappij geworteld. Vrouwen krijgen niet hetzelfde salaris, krijgen niet dezelfde kansen bij sollicitatiegesprekken. Ze moeten daarbij bijvoorbeeld voldoen aan mannelijke normen van concurrentie en prestatie. Maar dat creëert dan ook een mannencultuur die de ongelijkheid en seksueel ongewenst gedrag in stand houdt.

Seksuoloog Ellen Laan verteld in de Volkskrant over de gevolgen van ongelijkheid: ‘Ik denk dat je niet zo gauw overgaat tot grensoverschrijding bij iemand die je beschouwd als gelijk aan jou. Neem een verkrachting in een oorlogssituatie. Mensen kunnen dat alleen doen als ze hun slachtoffer ontmenselijken. Het is de ultieme vorm van: jij bent anders dan ik.’

Een goede vriend van ons stelde hoe hij dit inzicht kreeg toen hij wilde gaan vrijen. Zijn vriendin zei: ‘Wat doe je nu?’ Deze simpele vraag maakte hem bewust van het feit dat hij gewoon probeerde om het naar zijn zin te hebben en klaar te komen en nauwelijks aandacht had voor de wensen van zijn vriendin. Dit inzicht heeft zijn leven wezenlijk veranderd. Niet meer uitgaan van de eigen behoefte, maar onderzoeken hoe hij in verbinding kan zijn met zijn vriendin.

Dat is ook het inzicht van ons boek in de achterliggende oorzaak van #MeToo: zie je iemand vanuit eigenbelang als een object voor jouw behoefte of ben je gevoelig voor de belangen, wensen, grenzen en verlangens van de persoon tegenover je? Dit is verbeeld in de eenvoudige tekening hieronder: leef je vanuit een plaatje vanuit je eigen behoefte of maak je contact met de ander?

 

Hoe kunnen we leren om echt in contact te zijn? We voerden gesprekken met hoogleraren op het gebied van de werking van ons brein en de vrije wil: Dick Swaab, Victor Lamme en Jan Verplaetse. Zij maken duidelijk dat het maken van afspraken en opstellen van protocollen geen enkel effect zal hebben. Wat nodig is, is oefenen, oefenen, oefenen. Hoogleraar André Aleman beschrijft in zijn nieuwe boek Je brein de baas dat mindfulness, intussen wetenschappelijk aangetoond, een belangrijke vorm van oefenen geworden is. Eén van de vormen waarin mindfulness ingezet wordt voor een andere vorm van seksualiteit is Tantra.

Een vrouw die we geïnterviewd hebben, vertelt over het seksueel misbruik in haar jeugd. En hoe ze in een volgende relatie ook nauwelijks kon genieten van seks. Het was iets wat erbij hoorde en wat toch minimaal eens per week moest. Pas vele jaren later ontdekte ze tantra. Dat heeft haar (seksuele) leven veranderd. Leren omgaan met je verlangen door dit heel diep te doorvoelen. Oefenen met aanraken, grenzen voelen en deze durven aangeven. Ze wil dit nu ook aan andere mensen gaan overdragen, van #MeToo naar #WeToo.

In onze tantra trainingen leren we mensen om te voelen wat het verschil is tussen de ander als object en echt contact met de ander maken. Een belangrijk onderzoek is wat je overtuigingen rond seks zijn. We worden sterk beïnvloed door onze maatschappij die gericht is op het zo snel mogelijk vervullen van sterke prikkels. Voor een verandering op het gebied van seksueel grensoverschrijdend gedrag zal deze geseksualiseerde cultuur ook moeten veranderen.

Dat begint met verantwoordelijkheid leren nemen voor je eigen seksualiteit. Een verlangen hoeft niet uitgeleefd te worden, hoeft niet onderdrukt te worden. Je kunt leren om mindful aanwezig te zijn in het verlangen, te genieten van het gevoel van verlangen zonder dat er iets moet of iets onderdrukt wordt. Daardoor wordt het verlangen vrij en zal je niet meer de neiging hebben om daar een ander voor te gebruiken of misbruiken.

Deze vrijheid is ook belangrijk bij het voeren van het gesprek over #MeToo. Ook in het beschuldigen kan sprake zijn van iemand als een object zien of echt in gesprek gaan. Een gesprek dat niet vanuit schuld of straf gevoerd wordt, maar vanuit verantwoordelijkheid en onderzoek. De Belgische actrice Hilde van Mieghem vertelt in het Belgische tijdschrift Knack over seksueel grensoverschrijdend gedrag van televisiemaker Bart De Pauw. Ze zegt dat geen van de slachtoffers de carrière van De Pauw wilde kapotmaken. Het enige wat ze wilden dat hij zou stoppen. Van Mieghem: ‘De Pauw had er als een held kunnen uitkomen. Als hij oprecht mea culpa had geslagen. Dat zou niet alleen hem helpen, maar ook zijn slachtoffers. Oprecht begrijpen wat je fout hebt gedaan en wat de gevolgen zijn geweest van je daden en je laten helpen. Dat is de eerste stap. Kijk, ik kan altijd mededogen opbrengen voor de daders.’

Voor ons is #MeToo deze uitnodiging tot onderzoek, in gesprek gaan, erkennen wat fout was en vervolgens oefenen in nieuw gedrag en een nieuwe visie op seksualiteit. Door dit gesprek en de gedragsverandering juist een voorbeeld worden voor een nieuwe seksuele cultuur van verantwoordelijkheid en verbinding.

 

____________________________________

 

Tekst: Jan den Boer en Caroline van Wijngaarden, die trainingen geven op het gebied van verlangen, grenzen en seksualiteit. Dit artikel is gebaseerd op hun nieuwe boek #MeToo, over seks, macht en verandering. Meer informatie over #MeToo: www.traininginbalans.nl.

Meer informatie over tantra: www.tantratraining.nl

 

____________________________________

Naar het artikelenoverzicht