BZO19Adanceforhealth

BewustZijn Online

Christine Scott-Gravemaker

De van oorsprong Schotse Christin-Scott woont en werkt sinds 2012 in Amsterdam. Zij schrijft artikelen voor diverse tijdschriften.

____________________________________

Dance for health

 

Een bijzonder en uitdagend dansprogramma voor mensen met de ziekte van Parkinson en Multiple Sclerose

 

Ruim veertien jaar geleden kreeg Christine Scott-Gravemaker de diagnose Multiple Sclerose, een ziekte die mensen op uiteenlopende wijze aantast. ‘Ik ben er altijd een geheel eigen manier mee omgegaan, zoekend naar remedies die voor mij het best werken. En soms brengt mijn MS me totaal onverwacht iets moois. Zoals enkele maanden geleden, toen mijn fysiotherapeut me vertelde over ‘Dance for Health’, een organisatie die sinds kort werkt met de combi MS en dans. Eigenlijk ben ik nogal terughoudend wat betreft lotgenotengroepen, maar toen ik hoorde dat het een mix van moderne dans en klassiek ballet betrof, ging ik overstag. De locatie werkt zeker ook mee, want de lessen vinden plaats in het Muziektheater in Amsterdam, waar ik regelmatig opera’s bezoek. In elk geval werd ik enorm nieuwsgierig, want dans - en speciaal ballet - heeft me altijd sterk aangetrokken. Het was zelfs ooit mijn droom ballerina te worden…

 

Dance for Health, hoe het allemaal begon…

Dance for Health, met z’n motto ‘change people’s life through movement’, werd in 2012 opgericht door Marc Vlemmix en Andrew Greenwood in Nederland. Het idee ontstond toen Marc Vlemmix - voormalig directeur van ‘Danshuis Station Zuid’ en een groot liefhebber van dans, de diagnose ziekte van Parkinson kreeg. Diep getroffen sprak hij met professioneel balletdanser en maître ballet Andrew Greenwood over zijn grote verlangen door te kunnen gaan met bewegen en plezier te houden in dansen. Samen ontwikkelden ze een methode die het mensen met Parkinson mogelijk zou maken met dans en ballet te werken en lichaam en geest beweeglijk te houden. Toen ze hiermee direct succes boekten, besloten Marc and Andrew te onderzoeken of hun methode ook werkte voor mensen met Multiple Sclerose.

 

… en waar het voor staat

De centrale missie van Dance for Health is het bevorderen van de levenskwaliteit van de doelgroepen. ‘Bij DfH bestaat ons gemeenschappelijke doel eruit dat we zoveel mogelijk mensen die met bewegingsproblematiek kampen willen helpen. We beogen dit te doen door onze bewegingsprogramma’s die er op gericht zijn mensen te helpen een actiever leven te leiden, zowel in fysiek, mentaal, sociaal als emotioneel opzicht.’ Marc en Andrew zijn superenthousiast over de mogelijkheden van hun methode. Ze kunnen prachtige verhalen vertellen over de voortdurende transformatie die hun deelnemers, oftewel hun ‘dansers’, zoals ze ons liefdevol noemen doormaken.

De pijlers van hun programma zijn: fysieke beweging, bewustwording, sociale interactie en persoonlijke reflectie, in de verste verte niet te vergelijken met de gebruikelijke bewegingsprogramma’s. We hebben het hier over een combinatie van dans, fantasie, het uitdrukken van emoties, improvisatie, muziek, verhalen vertellen en plezier. Tijdens de lessen ervaart de danser dat hij zich ontwikkelt en opnieuw vertrouwen in zijn lijf krijgt, en dat is minstens zo belangrijk als beweeglijkheid.

 

De effecten

De ervaring leert dat de lessen niet alleen helpen voor meer mobiliteit, flexibiliteit, kracht, coördinatie en evenwicht (fysiek en mentaal), maar dat ze ook nieuwe energie en de mogelijkheid tot zelfexpressie geven, de creativiteit stimuleren en bouwen aan het vertrouwen. Het is een niet-competitieve sociale activiteit, toegankelijk voor alle leeftijden, niveaus en beperkingen, en het geeft véél plezier. De oprichters hebben de sterke overtuiging dat ‘iedereen een danser kan worden!’ Ze moedigen ons aan met slogans als: ‘Het is nooit te laat om te veranderen! Als je getroffen wordt door ziekte, betekent dat niet dat je niet gezond bent! Gezondheid is de groei!’ En waarachtig, binnen enkele maanden zagen en voelden mijn lesgenoten en ik hoeveel baat we er bij hadden, uit eerste hand ervoeren we dat het klopt wat ze beweren. We ontdekten een andere manier van bewegen, denken en zijn, hervonden onze eigenwaarde en herontdekten onszelf. Door onze grenzen te verleggen, moesten we ons bevrijden van onze onbewuste zelf in het leven geroepen beperkingen. En dat deden we, aangemoedigd door Andrew, die zijn dansers in een veilige omgeving nieuwe dimensies en mogelijkheden wil laten ervaren en erop aandringt stigma’s als ‘gehandicapt’ of ‘ziek’ achter je te laten. Een leraar bij uitstek, die Andrew met zijn team van goed getrainde ‘Dance for Health’ leraren. Ze hebben een creatief en werkzaam programma in handen en het feel good effect staat buiten kijf, tijdens en na de lessen.

 

De locaties

Esthetiek is een belangrijke factor bij Dance for Health, en dus worden de lessen gegeven op inspirerende, artistieke en culturele locaties. Hierdoor ontstaat bij de dansers het gevoel deel uit te maken van iets bijzonders. Een schril contrast met de klinische omgeving waarmee de meeste deelnemers regelmatig te maken hebben. De eerste reeks lessen van het Dance for Health MS-programma werd georganiseerd door het Muziektheater, de thuisbasis van Het Nationaal Ballet, de Nederlandse Opera en het Balletorkest. De samenwerking werpt voor beide partijen vruchten af en zowel artistiek directeur Ted Brandsen als muzikaal directeur Matthew Rowe zijn erg enthousiast. Brandsen: ‘Dance for Health geeft mensen wier lichaam niet goed werkt de mogelijkheid het fenomeen ‘dansen’ te ervaren en verbetert de fysieke gezondheid. Als professionele dansers voelen we ons bevoorrecht door het feit dat we ons mogen richten op wat ons lichaam allemaal kan en het is een bron van vreugde dit in aangepaste vorm over te kunnen brengen op mensen die niet in die omstandigheden zijn te bewegen zoals ze willen.’ De interactie met Het Nationaal Ballet is prachtig en waardevol. Regelmatig komen beroepsdansers meedoen of kijken naar wat er gebeurt. Dat inspireert en draagt sterk bij aan de toch al dynamische sfeer. Wendoline Wijkstra is als ballerina actief betrokken bij Dance for Health en benadrukt dat ze net zoveel leert en krijgt als de deelnemers.

 

Het verschil in werken met mensen met Parkinson of MS

Niet alleen dansers, maar ook verpleegkundigen, therapeuten, onderzoekswetenschappers, familie en vrienden zijn gefascineerd door de werking van het programma. Er is een verschil in benadering van mensen met de ziekte van Parkinson en Multiple Sclerose. Over het algemeen zou je kunnen zeggen dat de eersten een krachtige fysieke benadering vragen, meestal koesteren zij de wens hun ‘geharnaste gevoel’ los te laten. Mensen met MS daarentegen lijken meer baat te hebben bij vloeiende bewegingen.

 

Dance for Health en onderzoek

Je kunt er van alles over zeggen en schrijven, maar uiteindelijk willen de meeste mensen bewezen zien dat het programma in medisch/wetenschappelijk opzicht net zo hoog scoort als op feel good niveau, al is dat van onschatbare waarde. Een belangrijke stap in dit opzicht is dat het VU-Medisch Centrum (het ziekenhuis van de Vrije Universiteit Amsterdam en bekend door haar uitgebreide werk met MS patiënten) nauw samen zal gaan werken met Dance for Health. De deelnemers zullen acht weken gevolgd worden en de effecten van het programma worden zorgvuldig gemonitord en geanalyseerd. Dat de medische wetenschap en de kunsten bij elkaar komen lijkt inderdaad een krachtige combinatie met een groot potentieel.

 

Hoe Dance for Health zich momenteel ontwikkelt

Dance for Health genereert veel belangstelling en groeit snel. De Parkinson lessen zijn op veel plaatsen in Nederland te bezoeken, maar worden ook in Italië, Duitsland en Australië gegeven. De MS dansgroepen zijn weliswaar begonnen, maar verkeren nog in een vroege ontwikkelingsfase. Er is heel veel interesse voor. Het doel van Dance for Health is al deze programma's toegankelijk en betaalbaar voor alle betrokkenen te maken.

 

Kersvers succes

Jongstleden mei werd Dance for Health uitgenodigd om deel te nemen aan de World MS Day. De Nederlandse Stichting Multiple Sclerose organiseerde een conferentie in Leiden, die werd bijgewoond door onderzoekers, specialisten en mensen met MS. Dance for Health werd gevraagd hun programma te presenteren en meteen het VU-MC onderzoeksprogramma aan te kondigen. En daar vond ik, die er altijd van droomde ballerina te worden, mezelf terug - samen met mijn collega-dansers - in de spotlights, op het podium! Een spannende en prachtige ervaring, waarmee we veel succes hadden.

 

We zullen zien wat toekomstig onderzoek uitwijst. Eén ding is duidelijk: los van die resultaten is het mijn klasgenoten en mijzelf duidelijk hoeveel het ons geeft. En wat er ook moge gebeuren, we zijn allemaal vast van plan door te gaan met dansen.’

 

De van oorsprong Schotse Christine Scott-Gravemaker woont en werkt sinds 2012 in Amsterdam. Zij schrijft artikelen, vaak over kunst, voor diverse tijdschriften. Vorig jaar verscheen haar kijk op de Britse filosoof Alain de Botton in BewustZijn magazine.

 

Quotes van de dansers

• Het is een ervaring die me gelukkig maakt en me moed geeft

• Deze manier van dansen geeft mij absoluut een manier, uithoudingsvermogen en inzicht om op een nieuwe manier mijn leven te vervolgen

• Ik vind het heerlijk om te bewegen en geniet van alle sensaties die mij dit geeft

• Ik ben stomverbaasd over de sterke invloed die dit heeft op mij

• Als ik dans ben ik iemand anders

• Mijn lichaam werd vloeibaar en licht, en ik was een poosje verlost van de spasmen die me voortdurend teisteren

• Het geeft me energie

____________________________________

Naar het artikelenoverzicht